หลวงพ่อเปรียบ “กระแสธรรม” เหมือนฝนโปรยจากฟ้า และใจของเราเหมือนภาชนะ ถ้าตั้งภาชนะดี น้ำฝนก็เติมเต็มได้

• ให้นั่งขัดสมาธิ หลับตา ภาวนา “พุทโธ” ในใจ ไม่ต้องเอาใจไปตามเสียง – ธรรมะจะเข้าทางหูถึงใจเอง
• ในชีวิตประจำวัน เรามักสะสมแต่อารมณ์โลภ โกรธ หลง แต่ไม่ค่อยเปิดใจสะสม “ธรรมะ” ให้กลายเป็นพลัง
• แม้จะฟังธรรมเข้าใจบ้าง ไม่เข้าใจบ้าง – ถ้าธรรมเข้าถึงใจ ก็กลายเป็นบุญ วาสนา และบารมีได้ทั้งนั้น

หลวงพ่ออธิบายลำดับการเจริญสมถะ ตั้งแต่ปฐมฌานจนถึงจตุตถฌาน เพื่อให้เห็นว่าเป้าหมายที่แท้จริง คือ “พลังจิต” ที่มั่นคง ไม่หวั่นไหว

ในวิปัสสนา “อสุภะ” คือการพิจารณากายให้เห็นความไม่งาม เพื่อละความหลงรัก–หลงชังในรูปกายที่แท้คือธาตุสี่เท่านั้น

• ร่างกาย = ธาตุ ๔: ดิน (ของแข็ง) น้ำ (ของเหลว) ลม (เคลื่อนไหว) ไฟ (ความร้อน)
• เมื่อพิจารณาให้เห็นตามจริง จะเกิด นิพพิทาญาณ – ความเบื่อหน่ายคลายกำหนัด

หลวงพ่อยกตัวอย่าง พระมหากาล ไปอยู่ป่าช้า เห็นศพหญิงสาวอายุราว ๑๖ ปี แรกเริ่มยังดูงดงามเพราะเพิ่งตาย ท่านจัดสติไม่ให้ฟุ้งไปตามความงาม แล้วให้สัปเหร่อเผาศพนั้น พอกลับมาดูอีกครั้ง เห็นร่างกายถูกไฟเผาจนดำ แตกสลายไม่หลงเหลือความงามใด ๆ ท่านพิจารณาอสุภะอย่างแจ่มชัด จนบรรลุพระอรหันต์ที่หน้าเชิงตะกอนเลยทีเดียว

หลวงพ่อกล่าวถึงคำสอนที่ทำให้ปัญจวัคคีย์ทั้งห้าบรรลุธรรม คือการเห็นว่า รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ “ไม่ใช่ตัวตน”

• เราสั่งไม่ได้ว่า “อย่าแก่ อย่าเจ็บ อย่าตาย” – ร่างกายไม่ฟังเราเลย
• เวทนาก็ห้ามไม่ได้ – ไม่ให้เจ็บ ไม่ให้เศร้า ก็ยังเจ็บ ยังเศร้า
• เพราะไม่อยู่ในอำนาจบังคับ จึงไม่ใช่เรา ไม่ใช่ของเรา

ธรรมเทศนา “พิจารณาอสุภะละจนหลุดพ้น” ชี้ให้เห็น “เส้นทางปฏิบัติ” ที่ชัดเจนว่า การจะหลุดพ้นจากทุกข์ ต้องอาศัยทั้ง สมถะ ให้เกิดพลังจิต และ วิปัสสนา ให้เกิดปัญญาเห็นไตรลักษณ์

• ตั้งต้นด้วยปฏิบัติบูชา – ใช้การนั่งสมาธิ ภาวนา พุทโธ เป็นการบูชาพระพุทธเจ้า
• ฝึกสมถะให้จิตมีกำลัง – จากปฐมฌานถึงจตุตถฌาน เพื่อให้จิตแน่น มั่นคง
• พิจารณาอสุภะ – เห็นร่างกายไม่งาม เป็นธาตุสี่ แตกดับได้ เพื่อคลายความหลงในรูป รัก–ชัง
• เจริญวิปัสสนา – เห็น ทุกขัง อนิจจัง อนัตตา ในรูป–นามทั้งปวง
• ฝึกใจไม่หวั่นไหวต่อโลกธรรม ๘ – ให้จิตพ้นจากความยึดติดสูง–ต่ำ ชม–ด่า