หลวงปู่ขาว อนาลโย

หลวงปู่ขาวเกิดในครอบครัวชาวนาอีสาน เรียบง่าย ขยัน อาศัยอยู่ท่ามกลางธรรมชาติและวิถีชีวิตบ้านทุ่ง ท่านช่วยบิดามารดาทำนา เลี้ยงสัตว์ และทำงานค้าขายเล็ก ๆ น้อย ๆ ตามแบบชาวบ้านในสมัยนั้น

วัยเด็กของท่านได้เรียนหนังสือที่วัดในหมู่บ้านจนอ่านเขียนได้คล่อง แสดงถึงความใฝ่รู้ตั้งแต่เยาว์วัย ต่อมาเมื่อเติบใหญ่ ท่านได้สมรสกับนางมี โคระถา มีบุตรธิดารวม ๗ คน ใช้ชีวิตอย่างสุจริตและกตัญญู ต่อครอบครัว ก่อนจะตัดสินใจออกบวชเพื่อแสวงหาทางพ้นทุกข์อย่างแท้จริง

หลวงปู่ขาวออกบวชครั้งแรกในคณะมหานิกาย เมื่อศึกษาพระธรรมและฝึกปฏิบัติไประยะหนึ่ง ท่านได้ยินกิตติศัพท์ปฏิปทาอันกล้าแกร่งของ หลวงปู่มั่น ภูริทตฺโต จึงเกิดศรัทธาลึกซึ้ง อยากปฏิบัติธรรมแบบเอาชีวิตเป็นเดิมพันตามรอยครูบาอาจารย์สายวัดป่า

พ.ศ. ๒๔๖๘ ขณะมีอายุ ๓๗ ปี ท่านได้ทำญัตติกรรมเข้าคณะธรรมยุติกนิกาย ณ พัทธสีมาวัดโพธิสมภรณ์ จังหวัดอุดรธานี มีพระอุบาลีคุณูปมาจารย์ (จันทร์ สิริจนฺโท) เป็นประธานในพิธี พระธรรมเจดีย์ (จูม พนฺธุโล) ซึ่งดำรงสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะนามว่า “พระชิโนวาทธำรง” เป็นพระอุปัชฌาย์ และพระอาจารย์บุญ ปญฺญาวุฑฺโฒ เป็นพระกรรมวาจาจารย์

หลังญัตติแล้ว ท่านจำพรรษาอยู่ในเขตจังหวัดอุดรธานีราว ๘ พรรษา ใช้เวลาส่วนใหญ่ฝึกสมถะ–วิปัสสนา อย่างจริงจัง ถือธุดงควัตร ดัดนิสัยให้เด็ดเดี่ยว กล้าหาญต่อความทุกข์และความกลัวทั้งปวง

หลวงปู่ขาวได้รับการยกย่องว่าเป็นหนึ่งในศิษย์ผู้ใหญ่ของหลวงปู่มั่น ภูริทตฺโต ท่านออกธุดงค์ติดตามครูบาอาจารย์ เข้าป่า ขึ้นเขา อยู่ถ้ำ ป่าช้า ทุรกันดาร เพื่อประลองกำลังใจและเพื่อรู้เท่าทันกิเลสในทุกอิริยาบถ

ตลอดเวลาหลายสิบปี ท่านได้ร่วมธุดงค์กับพระกรรมฐานสำคัญหลายองค์ เช่น

• หลวงปู่ฝั้น อาจาโร
• หลวงปู่แหวน สุจิณฺโณ
• หลวงปู่ตื้อ อจลธมฺโม
• หลวงปู่ชอบ ฐานสโม ฯลฯ

การปฏิบัติของท่านเป็นไปอย่างผาดโผน กล้าต่อสู้กับความกลัว ความหิว ความหนาว และภัยจากสัตว์ร้ายในป่า แต่ท่านถือว่า “ความตายอยู่กับเราเสมอ” จึงใช้ทุกสถานการณ์เป็นสนามภาวนา ไม่ปล่อยเวลาให้ล่วงเลยไปอย่างเปล่าประโยชน์

หลังจากธุดงคกรรมฐานในหลายภูมิภาค ในที่สุดหลวงปู่ขาวได้มาพำนักและตั้งสำนักปฏิบัติธรรมที่ วัดถ้ำกลองเพล อ.เมือง จ.หนองบัวลำภู วัดป่าเชิงเขาภูพาน อากาศเย็นสบาย มีถ้ำ ภูเขา ป่าไม้ และบรรยากาศวิเวก เหมาะแก่การเจริญสมถะ–วิปัสสนาอย่างยิ่ง

• ท่านพัฒนาวัดถ้ำกลองเพลจากป่ารกร้าง ให้เป็นสำนักกรรมฐานที่ร่มเย็น
• สร้างศาลา กุฏิ และเสนาสนะทั่วไปแบบเรียบง่าย ไม่หรูหรา เน้นความสงบ
• อบรมพระ เณร และญาติโยมที่มาปฏิบัติอย่างใกล้ชิด ด้วยเมตตาและธรรมะอันลึกซึ้ง

ด้วยปฏิปทาอันงดงามและการทำคุณประโยชน์แก่พระศาสนาอย่างต่อเนื่อง หลวงปู่ขาวได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะ มีราชทินนามว่า “พระชิโนวาทธำรง” เป็นที่นับถือของพระสงฆ์และพุทธศาสนิกชนทั่วประเทศ

พระมหากษัตริย์และพระบรมวงศานุวงศ์ในรัชกาลปัจจุบัน ก็ทรงมีพระราชศรัทธาในองค์หลวงปู่ เคยเสด็จพระราชดำเนินไปนมัสการท่าน ณ วัดถ้ำกลองเพล เป็นการแสดงถึงความเลื่อมใสในคุณธรรมและวัตรปฏิบัติอันบริสุทธิ์ของหลวงปู่ขาว

วัตรปฏิบัติของหลวงปู่ขาวถือได้ว่าเป็นแบบอย่างของพระป่าอย่างแท้จริง ทั้งด้านความเพียร ความเรียบง่าย และความมั่นคงในศีลธรรม ท่านไม่ยอมประมาทในทุกขณะของชีวิต

หลักวัตรสำคัญของท่าน

• เคร่งครัดในธุดงควัตร – อยู่ป่า อยู่ป่าช้า อยู่ที่วิเวก ฉันมื้อเดียว ดัดนิสัยให้เด็ดเดี่ยว
• รักความสงัด – ไม่ชอบความวุ่นวาย ไม่สะสมสิ่งของเกินจำเป็น
• เมตตาสูง แต่เด็ดขาดในธรรม – ตักเตือนศิษย์ด้วยความกรุณา แต่ตรงไปตรงมา
• เน้นสติและปัญญา – ให้เพียรระลึกรู้กายใจ เห็นความเกิดดับของสภาวธรรม

แนวคำสอนที่โดดเด่น

• ให้เจริญสติรู้กายในกาย จิตในจิต เพื่อเห็นตามความเป็นจริง
• ให้หันมาดูจิตของตนเอง ไม่มัวแต่เพ่งโทษผู้อื่น
• ไม่ประมาทในความดีที่ทำแล้ว และไม่ยึดติดในผลบุญ
• ให้กล้าสู้กับความกลัวและความทุกข์ จึงจะเห็นความดับทุกข์อย่างจริงแท้

ด้วยปฏิปทาอันมั่นคง หลวงปู่ขาวจึงมีศิษยานุศิษย์มากมายทั้งพระและคฤหัสถ์ ศิษย์หลายรูปได้กลายเป็นพระอาจารย์ใหญ่สายวัดป่า เป็นกำลังสำคัญในการสืบทอดพระพุทธศาสนาและแนวทางกรรมฐานของหลวงปู่มั่น – หลวงปู่ขาว ไปยังพื้นที่ต่าง ๆ ทั่วประเทศ

นอกจากการสอนปากเปล่าแล้ว ยังมีการรวบรวมประวัติและคำสอนของหลวงปู่เป็นหนังสือและเอกสารเผยแพร่ ทำให้ผู้ที่เกิดไม่ทันได้มีโอกาสศึกษา “วัตรและปฏิปทา” ของท่านอย่างเป็นระบบ

หลวงปู่ขาวอาพาธด้วยโรคชราภาพในบั้นปลาย แต่ท่านยังคงสำรวม สงบ มีสติ ไม่หวั่นไหว ใช้ความเจ็บป่วยเป็นอารมณ์กรรมฐาน จนกระทั่งถึงวาระสุดท้ายของชีวิต

ท่านมรณภาพอย่างสงบเมื่อวันที่ ๑๖ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๒๖ สิริอายุ ๙๔ ปี พรรษา ๖๔ ณ วัดถ้ำกลองเพล ซึ่งท่านได้อบรมและชุบเลี้ยงมานานหลายสิบปี

• พ.ศ. 2431
  เกิดที่บ้านบ่อชะเนง ต.หนองแก้ว อ.อำนาจเจริญ จ.อุบลราชธานี บุตรนายพั่ว–นางรอด โคระถา
• วัยหนุ่ม
  ช่วยครอบครัวทำนา–ค้าขาย แต่งงานกับนางมี โคระถา มีบุตรธิดา ๗ คน
• ก่อน 2468
  ออกบวชในคณะมหานิกาย ศึกษาพระธรรมและเริ่มปฏิบัติภาวนา
• พ.ศ. 2468
  ญัตติเป็นพระธรรมยุต ณ วัดโพธิสมภรณ์ จ.อุดรธานี มีพระอุบาลีคุณูปมาจารย์เป็นประธาน
• หลัง 2468
  จำพรรษาในเขตอุดรธานี ฝึกปฏิบัติอย่างเข้มข้น แล้วออกธุดงค์ตามหลวงปู่มั่น และครูบาอาจารย์สายวัดป่า
• ช่วงต่อมา
  ธุดงค์ไปทั่วไทย อยู่ป่า อยู่ภูเขา อยู่ป่าช้า ฝึกความเพียรกล้าหาญต่อทุกข์และความกลัว
• ยุควัดถ้ำกลองเพล
  ตั้งสำนักกรรมฐานที่วัดถ้ำกลองเพล อ.เมือง จ.หนองบัวลำภู เป็นศูนย์รวมศรัทธาและสถานที่ภาวนาสำคัญ
• สมณศักดิ์
  ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะ นามว่า “พระชิโนวาทธำรง”
• พ.ศ. 2509+
  คณะศิษย์จัดสร้างเหรียญรุ่นแรก และวัตถุมงคลบางรุ่น เพื่อนำปัจจัยบำรุงวัด ท่านเมตตาอธิษฐานจิตให้
• พ.ศ. 2526
  มรณภาพอย่างสงบเมื่อวันที่ ๑๖ พฤษภาคม สิริอายุ ๙๔ ปี พรรษา ๖๔ ณ วัดถ้ำกลองเพล จ.หนองบัวลำภู